Διαγόρας ο Μήλιος

Τα είδωλα κάνουν τα καλύτερα καυσόξυλα

Γνωμικό #100

Posted by Διαγόρας ο Μήλιος στο 2008/10/26

«Η μεγάλη τραγωδία της Επιστήμης: η εξολόθρευση μίας πανέμορφης υπόθεσης από κάποιο ενοχλητικό γεγονός.»

Thomas Huxley (Τόμας Χάξλεϋ) (1825 – 1895) Άγγλος βιολόγος.

Το πρωτότυπο: «The great tragedy of Science: the slaying of a beautiful hypothesis by an ugly fact.»

Το αρχείο των γνωμικών φιλοξενείται στο atheoi.ORG: Αρχείο γνωμικών

Copyright © 2008 Διαγόρας ο Μήλιος | Όροι Χρήσης

Άρθρα μέσω RSS
rss Σχόλια μέσω RSS
rss Μόνο τα σχόλια αυτού του άρθρου μέσω RSS
Άρθρα μέσω email
Σχόλια μέσω email

11 Σχόλια to “Γνωμικό #100”

  1. τι άραγε θέλει να πεί ο ποιητής;
    μήπως ότι πολλές φορές ο επιστημολατρικός φανατισμός εγκλωβίζει τον επιστήμονα σε αδιέξοδους δογματισμούς παρόμοιους ή χειρότερους από τους θρησκευτικούς ,οι οποίοι ακολουθούνται από ανάλογες απογοητεύσεις όταν οι ποικίλες θεωρίες αποδεικνύονται εσφαλμένες;

    και αν οι επιστημονικές θεωρίες που αφορούν μικρές και απολύτως αποσπασματικές περιοχές του ανθρώπινου βίου διαψεύδονται κάθε τόσο,πώς εσείς οι αθεολογούντες μπορείτε να αποφαίνεστε με τόση βεβαιότητα για την ύπαρξη ή ανυπαρξία Δημιουργού Θεού;

    μήπως οι αλλεπάλληλες διαψεύσεις των επιστημονικών θεωριών θα έπρεπε να σας κάνουν περισσότεο φειδωλούς στη διατύπωση φιλοσοφικών συμπερασμάτων περί της σύνολης φύσεως του κόσμου,των όντων και του Όντος;

  2. avonidas said

    Κάθε φορά που θα γραφτεί μια φράση απολύτως διαυγής και προφανής στον κοινό νου, θα καταφτάσει ο Θου Βου και θα ρωτήσει (ή θα ρωτήσει ρητορικά) «τι θέλει να πει ο ποιητής»!

    Ενώ, αν είχε διαβάσει τον Gould τόσο προσεκτικά όσο διάβασε τα κομμάτια για το NOMA που τον ενδιέφεραν, θα είχε μια γενική τουλάχιστον ιδέα για το τι είναι μια επιστημονική θεωρία, πώς οικοδομείται και για ποιους λόγους εγκαταλείπεται.

    Τότε, το παραπάνω γνωμικό θα γινόταν απολύτως κατανοητό, και θα φαινόταν ότι οι επιστήμονες εύλογα προχωρούν πολλές φορές σε μια γενίκευση η οποία, επί του παρόντος, δεν αντίκειται σε κανένα γνωστό γεγονός ή αποδεκτή θεωρία, εργάζονται με αυτή την υπόθεση και, κάποτε, εντοπίζεται ένα γεγονός (δηλαδή, μια ολόκληρη κατηγορία γεγονότων), άγνωστο πριν, το οποίο καθιστά αναγκαία την εγκατάλειψη (ή τη μερική εγκατάλειψη) της υπόθεσης.

    Υποθέτω, η εναλλακτική πρόταση του Θου Βου είναι να μην υποστηρίζουμε ποτέ τίποτα, από φόβο να μην διαψευστούμε. Θα το κάνω, αν το κάνει κι εκείνος… σε κάθε περίπτωση, τίποτε δεν είναι ικανό να αναιρέσει ένα τεκμηριωμένο γεγονός, ούτε καν ένα μελλοντικό γεγονός. Και η επιστήμη έχει εντοπίσει πολλά τέτοια γεγονότα, άσχετα αν χωράνε σε μια ή περισσότερες θεωρίες.

  3. σορολόπ said

    Διζ ουάν άι ρίλλυ λάικντ :)

  4. Νίκος said

    Ειναι φανερό γιατί δεν το καταλαβαίνει ο ΘΒ. Επειδή εμπεριέχει την αρχή του μη-δογματισμού.
    Η κουβέντα του επιστήμονα, όταν το γεγονός χαλάει την θεωρία, είναι «Κρίμα…».
    Αν ήτανε ο ΘΒ, η κουβέντα θα ήταν «Το γεγονός είναι προβοκάτσια σκοτεινών κύκλων οι οποίοι προσπαθούν να κάμψουν το φρόνημα των οπαδών της θεωρίας»

  5. avonidas said

    @ Νίκος

    Η κουβέντα του επιστήμονα, όταν το γεγονός χαλάει την θεωρία, είναι “Κρίμα…”.

    Ας κάνω λίγο το δικηγόρο του διαβόλου ;-)

    Αυτό που λες, Νίκο, συμβαίνει στον ιδανικό κόσμο. Η κουβέντα του επιστήμονα, όταν το γεγονός χαλάει τη θεωρία του, προς αυτόν που εντόπισε το γεγονός είναι, συνήθως: «Και από ποιο πανεπιστήμιο αποφοιτήσατε, είπαμε;»

    Φυσικά, το καλό με τα γεγονότα που είναι ικανά να χαλάσουν θεωρίες είναι ότι μπορούν να επαναληφθούν, όσες φορές το επιθυμούμε, σε εντελώς κοινή θέα, μέχρι να πειστεί κι ο πιο πεισματάρης σκεπτικιστής. (Εντάξει, το αρχείο των απολιθωμάτων δεν μπορεί να «επαναληφθεί»· μπορούμε, όμως, να συλλέξουμε αρκετά δείγματα από διαφορετικές ανασκαφές ώστε να εδραιώσουμε μια θέση.)

    Επίσης, το ζήτημα δεν είναι συνήθως να καταρριφθεί μια θεωρία, αλλά να βρεθεί μια άλλη ικανή να αντικαταστήσει την πρώτη. Έτσι, οι θεωρίες θα περάσουν πολλές φορές από ένα στάδιο «μερεμετιών», ενώ έχουν γίνει γνωστές οι αδυναμίες τους, μέχρις ότου αντικατασταθούν από μια νέα, πλήρως επεξεργασμένη θεωρία. Στο ενδιάμεσο στάδιο θα υπάρχουν όλων των ειδών οι ασυνέπειες, οι ad hoc προσεγγίσεις, οι άκομψες εξαιρέσεις και γενικά τα «μπαλώματα». Στη φυσική, τουλάχιστον, αυτό αποδείχτηκε γόνιμο. Ολόκληρη η κβαντομηχανική προέκυψε από μια τέτοια «τερατογένεση». Και, αν ο Δαρβίνος είχε δίκιο, όπως σαφώς πιστεύω (με την έννοια που δίνει ο Ράσσελλ στο Γνωμικό #99), εμείς οι ίδιοι προκύψαμε από μια τέτοια διαδικασία μερεμετιών – και εξελιχθήκαμε αρκετά καλά!

  6. Η διαπίστωση που νομίζω ότι κατά κάποιο τρόπο συμφιλιώνει την άποψη του Νίκου (παρεμπιπτόντως, καταπληκτικό χιούμορ η προβοκάτσια των σκοτεινών κύκλων, Νίκο,) με την άποψη που εξέφερε ο Avonidas παίζοντας το ρόλο του οπαδού του διαβόλου είναι ότι ενώ μεν σε επίπεδο μεμονωμένων επιστημόνων τα πράγματα δεν εξελίσσονται κατά τον ιδανικό τρόπο τόσο συχνά όσο θα θέλαμε, παρά ταύτα είναι τέτοια η επιστημονική μεθοδολογία, και τέτοια η επιστημονική ηθική και παράδοση, που εγγυώνται ότι αν το ενοχλητικό γεγονός πράγματι προκύψει, τότε μακροπρόθεσμα, στο επίπεδο της παγκόσμιας επιστημονικής κοινότητας, η εξολόθρευση της πανέμορφης υπόθεσης είναι μονόδρομος. Μπορεί να χρειαστεί μία ολόκληρη γενιά επιστημόνων για να συμβεί αυτό, (βλέπε το πασίγνωστο ρητό του Max Planck,) αλλά θα συμβεί. Στην θρησκεία, βλέπετε με τι έχουμε να κάνουμε: τρεισήμιση χιλιάδων ετών μπαγιάτικες είναι οι δοξασίες στην Παλαιά Διαθήκη, και όταν εμφανίστηκε ο χριστιανισμός δεν τόλμησε να αναιρέσει το παραμικρό, παρά ήλθε «να συμπληρώσει» λέει, κι έτσι κόλλησαν στο τέλος του βιβλίου μερικές ακόμα εκατοντάδες σελίδες νέων δοξασιών, οι οποίες μπαγιατεύουν επίσης απαράλλαχτες εδώ και δύο χιλιάδες έτη.

  7. heavymetalas said

    Πολυ ενδιαφερον μπλογκ.Κριμα που δεν το ειχα ανακαλυψει καιρο πριν.Οσον αφορα το θεμα που συζητιεται θελω να πω οτι μαλλον αφορα τις σχεσεις επιστημης θρησκειας.Σε αντιθεση με τις αποψεις που διαδιδουν οι ρασοφοροι θελω να πω οτι η σχεση μεταξυ αυτων των δυο ειναι εξ’ορισμου εχθρικη.Στην επιστημη οι θεωριες υποβαλλονται ξανα και ξανα σε ολοενα και πληρεστερα και αυστηροτερα πειραματα,αναιρουνται ειτε ολοκληρες ειτε κατα ενα μερος τους απο τα νεα δεδομενα που ερχονται στο φως.Τροποποιουνται,μεταβαλλονται,ολοκληρωνονται και εξηγουν τον φυσικο κοσμο οσο γινεται πληρεστερα και ακριβεστερα και ορθοτερα.Στην θρησκεια αυτο δεν υπαρχει.Γιατι παρ’ολο που βλεπουμε παμπολλες περιπτωσεις που αυτα που διακηρυσσουν ειναι λαθεμενα τιποτε δεν μεταβαλλεται.Παραμενουν ακριβως οι ιδιες.Και το παραμυθι που λενε οι θρησκοι οτι κοιταξτε δεν ειναι ετσι και με αλλο πεδιο ασχολειται η θρησκεια και με αλλο η επιστημη αυτο ειναι ψεμα.Γιατι απο την στιγμη που λενε οτι ο θεος τους εφτιαξε τον κοσμο,τον συντηρει παρεμβαινει σε αυτον κλπ τοτε βεβαιως και υπαρχει τροπος να εφαρμοστει η επιστημονικη μεθοδολογια προκειμενου να εξακριβωσουμε την αληθεια των ισχυρισμων τους.Οταν το κανουμε βλεπουμε οτι οι προσευχες δεν απαντωνται,οτι οι γραφες εχουν λαθη και αντιφασεις,οτι ειναι πολυ απιθανο να υπαρχει ελλογος σχεδιαστης,οτι ο κοσμος υπαρχει μια χαρα απο μονος του και δεν χρειαζεται ’συντηρηση’,οτι απο τα δεδομενα γυρω μας στον κοσμο δεν φαινεται να υπαρχει καποιος θεος,οτι δεν εχει υπαρξει κανενας ορισμος της εννοιας του θεου μεχρι τωρα που να μην ειναι λογικα αντιφατικος,οτι τα θαυματα ειναι ειτε απατες ειτε φαντασιωσεις και πολλα αλλα.Βεβαια υπαρχει το απειροελαχιστα μικρο ενδεχομενο να υπαρχει καποιος αδιαφορος και μακρινος θεος και ως επιστημονες δεν μπορουμε να αποκλεισουμε αυτην την πιθανοτητα.Βεβαια βολευει μερικους θρησκους να μας φωτογραφιζουν ως απολυτα σιγουρους για την ανυπαρξια θεου για να μας κανουν να φαινομαστε αντιεπιστημονες.Δεν μπορουμε να ειμαστε απολυτα σιγουροι.Ετσι και αλλιως για ελαχιστα πραματα στην επιστημη ειμαστε απολυτα σιγουροι.Μπορουμε ομως να πουμε οτι κατι τετοιο(η υπαρξη καποιου θεου) ειναι πραγματικα πολυ απιθανο.

  8. Γιατρός Του Ικα said

    Το post του Θ.Β. αποδεικνύει περίτρανα και για ακόμη μία φορά ότι η ιδέα που έχει για την επιστήμη και την επιστημονική μέθοδο είναι ασαφέστερη ακόμη και από την ιδέα που θα είχε περί παγετώνων ένας πρωτόγονος κάτοικος του πλανήτη Αφροδίτη.Δεν έχεις ιδέα για τι πράγμα μιλάς με αποτέλεσμα να λες ασυναρτησίες.Μπορεί να μην το καταλαβαίνεις αλλά τέτοιου είδους-ποιότητας post βλάπτουν το σκοπό σου.Μια καλοπροαίρετη συμβουλή:ενημερώσου.

    Εδώ βρέ Θ.Β. εσύ θεωρείς ως αξιόπιστη πηγή της υπέρτατης αλήθειας κάτι μισότρελλους, μισοηλίθιους,οπισθοδρομικούς,μισογύνηδες ερημίτες,θα μας την πείς που έτυχε να εμπιστευτούμε ξερω γω τον Αινστάιν που δεν μπορεσε ποτέ να χωνέψει την κβαντική θεωρία και στο τέλος διαψεύστηκε;Απο θράσος καλά πάμε βλέπω.Το πρόβλημα είναι η δική μας σιγουριά ότι δεν υπάρχει θεός ή η δική σου ότι υπάρχει;Εγώ πάντως δεν είμαι σίγουρος ότι δεν υπάρχει θεός στο βαθμό που δεν είμαι σίγουρος (και πιστεύω και συ το ίδιο) ότι δεν υπάρχουν νεράιδες στην αυλή μου.Θεωρείς ότι θα έπρεπε να είμαι πιό ανοιχτόμυαλος και σκεπτικιστής;Για τις νεράιδες εννοώ.

  9. Νίκος said

    Είναι γνωστό ότι κάποιος οργανισμός, τηρεί από μετριοπαθή έως αδιάφορη στάση για άλλους οργανισμούς που τυρβάζουν περί θεμάτων αδιαφόρων προς τα δικά του θέματα. Οταν όμως οι κύκλοι ενδιαφέροντος με την πάροδο του χρόνου συγκλίνουν, εφάπτονται και τελικά τέμνονται, αρχίζει η πολεμική προς εξασφάλιση της υπάρχουσας πελατείας. Παραδείγματος χάριν, την εποχή που τα βαρέλια ήταν αποκλειστικά από ξύλο, ο βαρελάς και ο κατασκευαστής πλαστικών ήταν δύο μη διασταυρούμενα επιτηδεύματα. Οταν βγηκαν τα βαρέλια από πλαστικό, και ο κατασκευαστής πλαστικών έφτιαξε και πλαστικά βαρέλια, ο βαρελάς με τον «πλαστικά» έγιναν ανταγωνιστές.
    Πραγματικό πρόσφατο παράδειγμα, η πληροφορική και οι τηλεπικοινωνίες. Λίγοι το 1970 μπορούσαν να δουν την σύγκλιση αυτών των δύο.
    Πριν αιώνες λοιπόν, η πρωτόγονη επιστήμη βοηθούσε να φτιαχτούν ρόδες για να κινούμαστε εύκολα, όπλα για να πολεμάμε, σπίτια για να μένουμε. Η θέωρηση περί θεού, ήταν δουλειά των παπάδων και των φιλοσόφων.
    Σιγά σιγά, η επιστήμη ξετσούμισε και άρχισε, πέρα από το να φτιάχνει commodities, να εξηγεί πράγματα του φυσικού κόσμου, τα φυσικά φαινόμενα και επίσης να βρίσκει πράγματα από την προϊστορία του ανθρώπου και του κόσμου. Εκεί άρχισε να μπαίνει στα χωράφια των παπάδων.
    Ο «κύκλος» που συγκλίνει προς τον άλλο («επιτιθέμενος»), συνήθως έχει το συγκριτικό πλεονέκτημα προς τον «αμυνόμενο». Η αντίδραση του αμυνόμενου, κινείται σε δύο επίπεδα, ανάλογα με τις επικρατούσες συνθήκες.
    Αν η επίθεση είναι καταιγιστική και ισχυρή, η μόνη αντίδραση είναι η προσαρμογή, αλλιώς έρχεται ο θάνατος. Στα early 60’s οι μόνοι «λαμπάδες» (κατασκευαστές λυχνιών) που επιβίωσαν είναι όσοι εγκαίρως το γύρισαν στην κατασκευή τρανζίστορ. Οι άλλοι πέθαναν.
    Αν η σύγκλιση είναι σταδιακή, προβλέψιμη, ή μη σαφής, ένα δεύτερο επίπεδο άμυνας είναι η διάβρωση και η συκοφαντία. Οταν έχτιζα το σπίτι μου, θυμάμαι ότι οι μαρμαράδες όταν άκουγαν για πλακάκια ξύνιζαν την φάτσα τους λές και είχαν πιεί μουρουνόλαδο, και αντιστρόφως. Το τι επιχειρήματα είχα ακούσει δεν λέγεται.
    Στο προκείμενο, το παπαδαριό παλαιότερα δεν είχε να φοβάται και πολλά. Η επιστήμη δεν αμφισβητούσε τα βιβλία τους. Οσο όμως η επιστήμη προόδευε, και αποδείκνυε ότι οι παπάδες λένε παπαριές, άρχισε η τριβή.
    Μπορούσε να ακολουθηθεί η γραμμή Νο 1; ΟΧΙ. Δεν μπορεί να υπάρξει προσαρμογή, καθώς αν 1,2,5,10 θέσφατα δεχτεί το παπαδαριό ότι ήταν λάθος, τότε α) Κλονίζεται το αλάθητο των γραφών, αφού για να διασφαλιστεί είχαμε δεχτεί οτι ο γάιδαρος πετάει, και β) Ο,τι υποδείκνυε η επιστήμη επιπροσθέτως, θα το αποδέχονταν οι μάζες επαγωγικά και ανεξέλεγκτα. Αρα…
    …συκοφαντία. Η γραμμή πλεύσης είναι αυτή. Και όχι σε συγκεκριμένα θέματα, αλλα ολομέτωπα. Προσέξτε, όχι ανοιχτή σύγκρουση, όπου το παπαδαριό δεν έχει το πλεονέκτημα, αλλά «χαμηλόφωνα», στο ακροατήριο, στην κατήχηση. «Αχ, ο σύγχρονος τρόπος ζωής! Η άσφαλτος που μας τρώει τα πνευμόνια! Η αποξένωση! Γρήγορα στις σπηλιές…»
    Για αυτό και ο φίλτατος ΘΒ βάλλει κατά της επιστήμης. Απλά δεν είμαι σίγουρος για το αν είναι
    θύτης (δεν πιστεύει αυτά που ισχυρίζεται) ή θύμα (τα έχει χάψει).
    Ευχομαι να ζήσω την ημέρα που η λύχνος της ορθοδοξίας θα πάει εκεί που πήγαν οι λυχνίες της επιστήμης: Στο μουσείο (θρησκειών και επιστημών αντίστοιχα).

  10. dmast said

    Ο Einstein, αναφερόμενος στην κατάρριψη των θεωριών του Νεύτωνα, έγραψε στις αυτοβιογραφικές του σημειώσεις: «Newton, Forgive me»

  11. bright said

    @ Νίκος
    «Αν η επίθεση είναι καταιγιστική και ισχυρή, η μόνη αντίδραση είναι η προσαρμογή, αλλιώς έρχεται ο θάνατος. »

    Μερικές φορές χρησιμοποιούν και την προσαρμογή σαν αντίδραση όταν η συκοφαντία δεν έχει πλέον αποτέλεσμα.

    [η συκοφαντία]
    Τελικά φίλτατοι πιστοί πρέπει να σας ενημερώσω ότι τα οστά τον δεινόσαυρων δεν κατασκευάσθηκαν σε εργαστήρια από άθεους επιστήμονες αλλά ούτε τα έβαλε εκεί
    O διάολος για να δοκιμάσει την πίστη σας.

    [η προσαρμογή]
    μάλλον δεν ερευνούσαμε καλά τις γραφές. Έτσι κάποιοι “πολύ έξυπνοι’’ άνθρωποι τις αποκωδικοποίησαν και μας φανέρωσαν την αλήθεια.
    http://www.oodegr.com/oode/genesis/kiti1.htm

    τέτοια παραδείγματα αλλαγής πλεύσης από την συκοφαντία στην προσαρμογή τα βρίσκουμε όλο και πιο συχνά.
    Θα παραδεχτώ ότι είναι αρκετά αποτελεσματικός τρόπος να μειωθεί ο πληθυσμός των άθεων μόνο αν με πείσει κάποιος ότι ο άνθρωπος μπορεί να πεθάνει από τα γέλια

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: