Διαγόρας ο Μήλιος

Τα είδωλα κάνουν τα καλύτερα καυσόξυλα

Γνωμικό #270

Posted by Διαγόρας ο Μήλιος στο 2010/12/07

«Κάθε επαρκώς προηγμένη απάτη είναι απαράλλακτη από θρησκεία.»

—Άγνωστος.

Το πρωτότυπο: «Any significantly advanced scam is indistinguishable from religion.»

Το αρχείο των γνωμικών φιλοξενείται στο atheoi.ORG: Αρχείο γνωμικών

Copyright © 2010 Διαγόρας ο Μήλιος | Όροι Χρήσης

Άρθρα μέσω RSS
rss Σχόλια μέσω RSS
rss Μόνο τα σχόλια αυτού του άρθρου μέσω RSS
Άρθρα μέσω email
Σχόλια μέσω email

11 Σχόλια to “Γνωμικό #270”

  1. Πρόκειται βέβαια για λογοπαίγνιο βάσει του γνωστού «Κάθε επαρκώς προηγμένη τεχνολογία είναι απαράλλακτη από μαγεία» του Arthur Clarke.

  2. RosenRed said

    Το indistinguishable δεν σημαίνει ότι δεν μπορεί να γίνει αντιλληπτή η διαφορά; Θα έλεγα αδιάκριτο αλλά το μυαλό του αναγνώστη πάει αλλού και όχι στο μη διακριτό…

  3. Χμμμ, δεν συμφωνώ.
    Νομίζω πως καλώς έχει το «απαράλλακτη».
    Άλλες γνώμες, κανείς;

  4. Εμένα κάπου δε μου βγαίνει ολοκληρωμένο νόημα. Η λέξη απαράλλακτη κάπου αφήνει κενά.

  5. εξαδάκτυλος said

    «αξεχώριστη» ίσως; λίγο αδόκιμο ωστόσο…

  6. Λίγο πιο ελεύθερα –> «δεν ξεχωρίζει από»

  7. το απαράλλακτος είναι το καλύτερο που μπόρεσα να βρώ. η ένσταση μου είναι οτι (νομίζω ότι) χρησιμοποιείται με το «με»
    δλδ
    «Κάθε επαρκώς προηγμένη απάτη είναι απαράλλακτη με θρησκεία.»
    ή
    «Κάθε επαρκώς προηγμένη απάτη είναι ίδια και απαράλλακτη με θρησκεία.»

    πάντως το απαράλλακτος σύμφωνα με το wikiλεξικο σημαίνει αυτός που δεν έχει υποστεί μεταβολή, οχι αυτό που θέλει να αποδώσει το κείμενο. πρέπει να βρούμε κάτι που να έχει να κάνει με «διάκριση»

  8. OMADEON said

    Λυπάμαι που διακόπτω για λίγο τη… γνωμικολογία, αλλά ήρθε έκτακτη είδηση από Ασάνζ-μεριά…

    http://www.guardian.co.uk/world/2010/dec/10/wikileaks-vatican-child-sex-abuse-investigation?CMP=twt_gu

  9. Νικόλαος said

    Θα ήθελα να καταθέσω τη γνώμη μου για την απόδοση του γνωμικού:

    «Δεν υπάρχουν διαφορές μεταξύ μίας αρκετά εξελιγμένης απάτης και μίας θρησκείας».

    Η συζήτηση για την πιστότητα στο πρωτότυπο είναι μεγάλη (την έκανα ιδιαιτέρως με τους συμβουλάτορές μου), και κατέληξα σε αυτό, ως πιο φυσικό στα ελληνικά.

  10. Λοιπόν, σας ευχαριστώ πολύ όλους που καταθέσατε τις σκέψεις σας. Η αλήθεια είναι ότι δεν φανταζόμουν πως η επιλογή της λέξης «απαράλλακτη» θα έχαιρε τόσο μικρής αποδοχής.

    Το ζήτημα με την πιστότητα στο πρωτότυπο είναι σημαντικό στην προκειμένη περίπτωση, επειδή όπως εξηγώ στο σχόλιο 1, η φράση αποτελεί λογοπαίγνιο βασισμένο στην πρωτότυπη φράση του Arthur Clarke, και επίσης επειδή εδώ δεν έχουμε μετάφραση κάποιας πρότασης παρμένης από κάποιο λογοτεχνικό έργο: όταν μεταφράζουμε διάσημες ρήσεις, οφείλουμε να προσκολλόμαστε κατά το δυνατόν στο πρωτότυπο.

    Βέβαια, η επιλογή μου για τη μετάφραση του λογοπαίγνιου βασίστηκε σε μια δική μου (αυθαίρετη) μετάφραση της πρωτότυπης φράσης του Clarke, έτσι λοιπόν το πιο σωστό θα ήταν ίσως (λέω ίσως) να κοιτάξω να δω πως έχει μεταφραστεί ήδη από άλλους η πρωτότυπη φράση του Clarke, και να μεταφράσω το λογοπαίγνιο αναλόγως.

    Κάνοντας λοιπόν μια αναζήτηση για «(αρκετά OR επαρκώς) «προηγμένη τεχνολογία» (κλαρκ OR clarke) μαγεία» βρίσκουμε μερικές εκδοχές, από τις οποίες φαίνεται ότι η δική μου επιλογή για χρήση της λέξης «απαράλλακτη» είναι μάλλον μοναδική.

    Οι εναλλακτικές που βρήκα είναι οι εξής:

    «Οποιαδήποτε επαρκώς προηγμένη τεχνολογία είναι αδύνατον να διακριθεί από τη μαγεία.»
    «Οποιαδήποτε επαρκώς αναπτυγµένη τεχνολογία δεν διακρίνεται από τη µαγεία.»
    «Είναι δύσκολο να διακρίνεις τη διαφορά ανάμεσα στην αρκετά προηγμένη τεχνολογία και τη μαγεία.»
    «Κάθε επαρκώς προηγμένη τεχνολογία δεν ξεχωρίζει από τη μαγεία.»
    «Οποιαδήποτε αρκετά προηγμένη τεχνολογία είναι όμοια με μαγικό.»
    «Η προηγμένη τεχνολογία δεν διαφέρει και πολύ από τη μαγεία.»

    Υπάρχουν και άλλες αναζητήσεις που μπορούν να γίνουν, οι οποίες ανασύρουν διάφορες ακόμα πιο φαιδρές εκδοχές, όπως «κάθε ανεπτυγμένη τεχνολογία είναι αδιαχώριστη από τη μαγεία», «οποιαδήποτε εξελιγμένη τεχνολογία είναι δυσδιάκριτη από τη μαγεία», και «η ικανοποιητικά προηγημένη [sic] τεχνολογία δεν διακρίνεται από τη μαγεία». (Αυτό το τελευταίο είναι από –τι ταιριαστό– ιστότοπο αστρολογίας.)

    Κατ’ αρχήν επιτρέψτε μου να αμφισβητήσω την ορθότητα της κρίσης όσων επέλεξαν να μεταφράσουν το «any» ως «οποιαδήποτε» αντί για «κάθε». Έπειτα επιτρέψτε μου να παρατηρήσω ότι η λογικότερη από τις εναλλακτικές εκδοχές, αυτή που λέει «δεν ξεχωρίζει από», πάσχει από ένα πρόβλημα: το «κάθε» (όπως και το «οποιαδήποτε») δεν ταιριάζει με το «δεν». Αν η πρόταση πρόκειται να περιέχει τη λέξη «δεν», τότε πρέπει να αρχίζει με τη λέξη «καμία», όχι με τις λέξεις «κάθε» ή «οποιαδήποτε».

    Έτσι λοιπόν εγώ υποστηρίζω ότι όλοι όσοι έκαναν τις παραπάνω μεταφράσεις έχουν λάθος, και ότι η σωστή μετάφραση της πρωτότυπης ρήσης του Clarke θα έπρεπε να είναι «κάθε επαρκώς προηγμένη τεχνολογία είναι απαράλλακτη από μαγεία». Κατά συνέπεια εμμένω στην αρχική μου επιλογή της μετάφρασης του λογοπαίγνιου ως «κάθε επαρκώς προηγμένη απάτη είναι απαράλλακτη από θρησκεία».

    Τέλος, να τεκμηριώσω την επιλογή μου.

    Σύμφωνα με το λεξικό του Φυτράκη:

    απαράλλακτος [<μτγν. απαράλλακτος < α στερητ. + παραλλάσσω] κ. απαράλλαχτος, -η, -ο επίθ. (Κ -κτος, -ος, -ον) ο εντελώς όμοιος: τη μια μονότονην ημέραν άλλη μονότονη, απαράλλακτη ακολουθεί (Κ. Καβάφης) – φρ. ίδιος κι απαράλλακτος

    Και σύμφωνα με τον Τριανταφυλλίδη:

    απαράλλαχτος -η -ο [aparálaxtos] Ε5 : που είναι απόλυτα όμοιος με άλλον, που δεν παραλλάζει, δε διαφέρει σε τίποτα, συνήθ. στην έκφραση ίδιος κι ~, επιτατικά, για να δηλώσουμε την απόλυτη ομοιότητα: Παρέμεινε ίδιος κι ~, όπως τον ήξερα. απαράλλαχτα ΕΠIΡΡ με τρόπο απαράλλαχτο: Εξοικειωνόμαστε εύκολα με ό,τι επαναλαμβάνεται συχνά και ~. [ελνστ. ἀπαράλλακτος με ανομ. τρόπου άρθρ. [kt > xt] ]

  11. Το σχόλιο #8 του Omadeon ήταν στη σπαμιέρα και μόλις το αποκατέστησα.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: