Διαγόρας ο Μήλιος

Τα είδωλα κάνουν τα καλύτερα καυσόξυλα

Γνωμικό #142

Posted by Διαγόρας ο Μήλιος στο 2009/02/14

«Ένας αθεϊστής πριν τον Δαρβίνο θα μπορούσε να πει, σε συμφωνία με τον Χιούμ: «Δεν έχω εξήγηση για την περίπλοκη βιολογική σχεδίαση.  Το μόνο που ξέρω είναι ότι ο Θεός δεν είναι μία αρκετά καλή εξήγηση, άρα πρέπει να περιμένουμε ελπίζοντας ότι θα εμφανιστεί κάποιος με μία καλύτερη.» Θα έλεγα πως μία τέτοια θέση, παρότι λογικά ορθή, θα άφηνε τον καθένα αρκετά ανικανοποίητο, και πως μολονότι ο αθεϊσμός ίσως να ήταν μία λογικά υποστηρίξιμη θέση πριν τον Δαρβίνο, ο Δαρβίνος το κατέστησε δυνατόν να είναι κανείς ένας διανοητικά ικανοποιημένος αθεϊστής.»

Richard Dawkins (Ρίτσαρντ Ντόκινς) (γεν. 1941) Βρετανός Εξελικτικός Βιολόγος και συγγραφέας εκλαϊκευμένης επιστήμης, στο Βιβλίο του The Blind Watchmaker (Ο Τυφλός Ωρολογοποιός).

Το πρωτότυπο: «An atheist before Darwin could have said, following Hume: «I have no explanation for complex biological design. All I know is that God isn’t a good explanation, so we must wait and hope that somebody comes up with a better one.» I can’t help feeling that such a position, though logically sound, would have left one feeling pretty unsatisfied, and that although atheism might have been logically tenable before Darwin, Darwin made it possible to be an intellectually fulfilled atheist.» (The Blind Watchmaker, page 6)

Το αρχείο των γνωμικών φιλοξενείται στο atheoi.ORG: Αρχείο γνωμικών

Copyright © 2009 Διαγόρας ο Μήλιος | Όροι Χρήσης

Άρθρα μέσω RSS
rss Σχόλια μέσω RSS
rss Μόνο τα σχόλια αυτού του άρθρου μέσω RSS
Άρθρα μέσω email
Σχόλια μέσω email

6 Σχόλια to “Γνωμικό #142”

  1. Το γνωμικό αυτό το δημοσιεύω, βέβαια, με αφορμή την προχθεσινή επέτειο των 200 ετών από τη γέννηση του Charles Darwin (Τσάρλς Ντάργουιν, Καρόλου Δαρβίνου) στις 12 Φεβρουαρίου του 1809.

  2. Μπορούμε, φυσικά, να συνεχίσουμε την ίδια σκέψη και για την ύπαρξη του σύμπαντος: Δεν έχουμε ικανοποιητική απάντηση, αλλά ο Θεός δεν είναι καλή εξήγηση του γιατί υπάρχει σύμπαν. Οπότε, καλύτερα να περιμένουμε να σκεφτεί κάποιος κάτι ικανοποιητικό…
    Γι’αυτό και ποτέ δε με έπεισε το επιχείρημα του σχεδιασμού.

    btw, όσοι είδατε το «Η απίστευτη ιστορία του Μπέντζαμιν Μπάτον», προσέξατε τη λεπτομέρεια με τον τυφλό ωρολογοποιό; :D

  3. ρούλα said

    Shipwrecked, μ’ αυτό ακριβώς ασχολήθηκε ο Χιουμ. Στο Dialogues Concerning Natural Religion (όσο το θυμάμαι δηλαδή, γιατί πάνε μερικά χρονάκια από τότε που το διάβασα) έδειξε ότι, είτε θεωρήσουμε το θεό σαν πρωταρχική αιτία του σύμπαντος είτε πούμε οτι δημιουργήθηκε από μόνο του, είναι το ίδιο. Ό,τι και να πούμε είναι το ίδιο – η υπόθεση του θεού είναι as good as any, που λέμε και στο χωριό μου. :Ρ

    Παρόλα αυτά, δεν μου φαίνεται ότι η θεωρία του Δαρβίνου είναι η «καλύτερη εξήγηση», πολύ απλά επειδή ο Δαρβίνος δεν ασχολήθηκε με την ύπαρξη του θεού, ασχολήθηκε με την εξέλιξη της ζωής στη γη. Η θεωρία του δεν αναιρεί την ύπαρξη μιας θεότητας ως πρωταρχικής αιτίας. Ωστόσο, συμφωνώ ότι η συμβολή του στην αθεΐα ήταν τεράστια, επειδή ταπείνωσε τον ανθρώπινο εγωισμό (πολύ σημαντικό από μόνο του!) και κυρίως επειδή απέδειξε ότι η βιβλική εξιστόρηση των πραγμάτων είναι ανυπόστατη.

  4. Καλώς όρισες Ρούλα. Στάσου λίγο γιατί με μπέρδεψες. Από τη μιά αναφέρεις τον Χιούμ, και φαίνεται να συμφωνείς μαζί του, ότι η έννοια του Θεού ως πρωταρχική αιτία είναι πρακτικά άχρηστη. Από την άλλη φαίνεσαι επίσης να παραδέχεσαι ότι η θεωρία του Δαρβίνου έδιωξε τον Θεό από τη θέση του διαρκώς επεμβαίνοντος και τον υποβίβασε στη θέση της πρωταρχικής αιτίας, ακριβώς εκεί δηλαδή που είναι άχρηστος. Άρα, εμένα μου φαίνεται πως το γεγονός ότι «η θεωρία του δεν αναιρεί την ύπαρξη μιας θεότητας ως πρωταρχικής αιτίας» δεν μειώνει καθόλου την αξία της. (Το περί καλύτερης εξήγησης δεν ξέρω σε τι αναφερόταν.)

  5. Iokaste said

    Όπως έγραψε και ο John Allen Paulos στο βιβλίο του Irreligion, προσπαθούμε να εξηγήσουμε κάτι περίπλοκο και ακατανόητο για εμάς (=την δημιουργία του κόσμου), εισάγοντας κάτι ακόμη πιο περίπλοκο και ακατανόητο στην εξίσωση (=τον θεό), και μάλιστα κάτι για την δημιουργία του οποίου δεν έχουμε καμία εξήγηση. Γιατί όμως να το κάνουμε αυτό και να δεχτούμε πως ο θεός δημιουργήθηκε μόνος του, ή τέλος πάντων δεν ξέρουμε πως και γιατί δημιουργήθηκε ενώ μπορούμε να πούμε το ίδιο απευθείας για το σύμπαν χωρίς να χρησιμοποιήσουμε περιττές μεταβλητές; Ο Paulos το εξηγεί λίγο καλύτερα από μένα (είναι και αργά :p).

    Αυτό που λέει πάντως είναι πολύ λογικό και είναι και σύμφωνο με το Ξυράφι του Όκαμ (Occam´s Razor) ή αλλιώς τον Νόμο της Οικονομίας (the law of parsimony/economy) σύμφωνα με τον οποίο οι μεταβλητές δεν πρέπει να αυξάνονται παραπάνω από όσο χρειάζεται, δηλαδή όσο πιο απλά τόσο πιο καλά μερικές φορές!

  6. Π said

    Ρούλα: «Δεν μου φαίνεται ότι η θεωρία του Δαρβίνου είναι η «καλύτερη εξήγηση», πολύ απλά επειδή ο Δαρβίνος δεν ασχολήθηκε με την ύπαρξη του θεού, ασχολήθηκε με την εξέλιξη της ζωής στη γη.»

    Hume μέσω Dawkins: «Δεν έχω εξήγηση για την περίπλοκη βιολογική σχεδίαση. Το μόνο που ξέρω είναι ότι ο Θεός δεν είναι μία αρκετά καλή εξήγηση, άρα πρέπει να περιμένουμε ελπίζοντας ότι θα εμφανιστεί κάποιος με μία καλύτερη.»

    Ο Δαρβίνος βρήκε την εξήγηση που κονιορτοποίησε οριστικά το θεϊστικό «επιχείρημα του σχεδιασμού» (καταπώς λέει ο SFP). Πριν τον Δαρβίνο μπορούσε να πείθει το επιχείρημα «όλα αυτά τα πολύπλοκα σχέδια δεν μπορεί να προέκυψαν χωρίς Σχεδιαστή». Μετά τον Δαρβίνο η απάντηση είναι «μπορεί, και ξέρουμε πια πώς» – άρα η παραδοχή δημιουργού θεού δεν χρειάζεται. Η εξήγηση κονιορτοποίησε και το «τα πάντα εν σοφία εποίησεν», γιατί τώρα ξέρουμε ότι αυτό λαμβάνει υπόψη του μόνο τους επιζήσαντες του αμείλικτου παράγοντα που λέγεται φυσική επιλογή, αγνοώντας τους απειράριθμους που δεν τα κατάφεραν – άρα η παραδοχή πάνσοφου δημιουργού δεν ευσταθεί. Και η εξήγηση μας προσγείωσε στην πραγματικότητα, κάνοντάς μας να καταλάβουμε ότι δεν τίθεται καν θέμα σοφίας ή μη, αλλά μόνον προσαρμογής ή μη στο εκάστοτε περιβάλλον: ένα πετυχημένο σχέδιο μπορεί να πάψει να είναι πετυχημένο μόλις αλλάξουν οι συνθήκες. Γι’ αυτό η θεωρία της εξέλιξης δεν έπαψε και δε θα πάψει ποτέ να πολεμιέται λυσσαλέα (όσο και άστοχα) από τους θρήσκους, που φρίττουν βλέποντας να ξεβρακώνονται τα δήθεν εκ του υπαρκτού κόσμου επιχειρήματά τους.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: