Διαγόρας ο Μήλιος

Τα είδωλα κάνουν τα καλύτερα καυσόξυλα

Ιός, 1999: «Ετσι θα πάρουμε την Πόλη»

Posted by Διαγόρας ο Μήλιος στο 2007/06/18

Ας είναι καλά ο «DrLouis» που δημοσίευσε στην αγορά των «streetpanthers» σύνδεσμο προς αυτό το άρθρο που είχα ακούσει να φημολογείται πως είχε δημοσιεύσει κάποτε ο Ιός της Κυριακής (Ελευθεροτυπία) αλλά κανείς δεν μπορούσε να βρει σύνδεσμο. Το άρθρο έχει τίτλο «Ετσι θα πάρουμε την Πόλη», έχει ημερομηνία δημοσίευσης 1999-02-21, και πραγματεύεται την υπόθεση του Michael Hartmann. Όσοι έχετε δει τo Autoschreck γνωρίζετε ήδη περί τίνος πρόκειται, οι υπόλοιποι δείτε πρώτα το Autoschreck και επιστρέψτε εδώ για το πολύ ενδιαφέρον αυτό άρθρο.


Παραθέτω το άρθρο εδώ αυτούσιο, αλλά μπορείτε να το βρείτε και στον ιστότοπο του Ιού: http://www.iospress.gr/ios1999/ios19990221a.htm

Ιός της Κυριακής «Ετσι θα πάρουμε την Πόλη»

Ελευθεροτυπία, 1999-02-21

Ο άνθρωπος που πατάει τα αυτοκίνητα

Ενα αυτοκίνητο που πατάει έναν πεζό δεν είναι ασφαλώς είδηση, παρά μόνο για τα πολύ ψιλά της εφημερίδας. Αλλά ένας άνθρωπος που πατάει ένα αυτοκίνητο, αυτό μάλιστα, αυτό αποτελεί είδηση. Και αν αυτός ο άνθρωπος πατάει 3.000 αυτοκίνητα, ε τότε μιλάμε για πραγματικά μεγάλη είδηση! Ομως για τον Μίκαελ Χάρτμαν, τον Γερμανό ακτιβιστή που έχει αφιερώσει τη ζωή του στον αγώνα κατά του αυτοκινήτου στην πόλη δεν υπάρχουν πολλά μέσα ενημέρωσης πρόθυμα να τον προβάλουν.
Ο Χάρτμαν αποφάσισε να ξεκινήσει τον ειρηνικό αλλά αδυσώπητο πόλεμο κατά του αυτοκινήτου ένα ωραίο πρωί, τον Μάρτιο του 1988. Ηταν τότε μόλις 22 χρόνων. Περπατούσε στους δρόμους του Μονάχου, της πόλης που γεννήθηκε, και διαπίστωσε με οργή ότι τα αυτοκίνητα που είχαν παρκάρει παράνομα του έκλειναν το πεζοδρόμιο και τον υποχρέωναν να κατέβει στο δρόμο για να περάσει. Ετσι, αυθόρμητα, πήρε τη μεγάλη απόφαση. Δεν θα σταματούσε. Πάτησε πάνω στον προφυλακτήρα του πρώτου αυτοκινήτου που τον εμπόδιζε, σκαρφάλωσε στο καπό, κι από ‘κει στην οροφή, στο πορτ-μπαγκάζ και κάτω.
Οι αντιδράσεις των άλλων πεζών ήταν ποικίλες. Οι περισσότεροι έμειναν εμβρόντητοι, κάποιοι χειροκρότησαν γελώντας, και ελάχιστοι -ανάμεσά τους και οι οδηγοί των παράνομα παρκαρισμένων αυτοκινήτων- έδειξαν έτοιμοι να λιντσάρουν τον Χάρτμαν. Κάποιοι αστυνομικοί κινήθηκαν εναντίον του, αλλά κοντοστάθηκαν όταν διαπίστωσαν ότι τα «πατημένα» αυτοκίνητα δεν είχαν ούτε γρατσουνιά. Πώς να τον συλλάβουν; Με ποια κατηγορία; Δεν υπάρχει νόμος που να απαγορεύει το περπάτημα πάνω σε αυτοκίνητα! Οσο δεν καταστρέφεις το αμάξωμά τους, είναι απολύτως νόμιμο να κάνεις περίπατο επάνω τους.
Τα επόμενα δέκα χρόνια ο Χάρτμαν αναδείχθηκε σε πρωτοπόρα μορφή του αγώνα των πεζών κατά της μονοκρατορίας των αυτοκινήτων στην πόλη. Αυτή η μορφή δράσης, το Car-Walking, έγινε γρήγορα γνωστή και βρήκε πολλούς μιμητές. Κανείς όμως δεν διαθέτει την άψογη τεχνική και την ικανότητά του να μην αφήνει ούτε μια μικρή λακκουβίτσα στο αυτοκίνητο που πατάει.
«Ο λόγος που πατάω πάνω στα αυτοκίνητα είναι για να διώξουμε τους οδηγούς από τα πεζοδρόμια. Να φοβούνται ότι θα τους πατήσουν οι πεζοί, και ότι μπορεί να γρατσουνιστεί η καλογυαλισμένη επιφάνεια της περιουσίας τους.» Κατά μέσο όρο ο Χάρτμαν πατάει 5 αυτοκίνητα την ημέρα. Σε μια από τις πιο παραγωγικές του περιόδους, από τις 21 Μαίου μέχρι τις 2 Αυγούστου 1995, πάτησε περισσότερα από 350 αυτοκίνητα. Στα 50 ήταν μέσα οι οδηγοί! Απ’ αυτούς μόνο οι δύο διαμαρτυρήθηκαν έντονα, αλλά χωρίς να μεταχειριστούν βία. Οι περισσότεροι άρχισαν να ψάχνουν για ζημιές. Οσο για την αστυνομία, ο Χάρτμαν υποστηρίζει ότι δεν έχει κανένα λόγο να τη φοβάται: «Τα πρώτα δυο χρόνια, το 1988 και το 1989 ανέβηκα πάνω σε 1500 αυτοκίνητα και με συνέλαβαν 7 φορές. Στις 6 απ’ αυτές δεν είχα προκαλέσει καμιά ζημιά και με απάλλαξαν. Στην τελευταία υπήρχε ένα μικρό βαθούλωμα στο καπό, αλλά και πάλι δεν πλήρωσα τίποτα.»
Ακολούθησε το Street-Walking. Η δεύτερη μορφή διαμαρτυρίας του Χάρτμαν είναι να βαδίζουν οι πολίτες στη μέση του δρόμου, υποδηλώνοντας εμπράκτως ότι «ο άνθρωπος προηγείται του αυτοκινήτου». Μεταφέρει έτσι τη σύγκρουση στο στρατόπεδο του αντιπάλου. Η διαμαρτυρία αυτή παίρνει διάφορες μορφές. Ξεκίνησε με ένα κολατσιό στο δρόμο. Ο γερμανός ακτιβιστής έστρωσε την πετσέτα του και άρχισε να τρώει ένα σάντουιτς στη μέση ενός πολυσύχναστου δρόμου του Μονάχου. Το επιχείρημά του είναι απλό: «Αφού οι πεζοί είναι υποχρεωμένοι στο πεζοδρόμιο να παρακάμπτουν τα αυτοκίνητα, πρέπει και οι οδηγοί να παρακάμπτουν τους πεζούς στο δρόμο.»
Η πιο προχωρημένη μορφή του Street-Walking περιλαμβάνει την πλήρη κατάργηση των διαβάσεων. Ο Χάρτμαν και η παρέα του διασχίζουν τα σταυροδρόμια διαγωνίως και περνούν πάντα με κόκκινο τις διαβάσεις. Ο σκοπός τους είναι να υποβάλουν στους οδηγούς την ιδέα ότι κάθε στιγμή μπορεί να αντιμετωπίσουν έναν πεζό στο δρόμο, και έτσι να υποχρεωθούν να κινούνται με πολύ μικρή ταχύτητα.
Το κύριο σύνθημα της ομάδας είναι αφοπλιστικό: «Μόνο πεζοί στα πεζοδρόμια.» Εξίσου εύληπτα είναι και τα επιχειρήματα που χρησιμοποιούν
Το 1995, όταν ο Χάρτμαν είχε αρχίσει να γίνεται γνωστός σ’ όλη τη Γερμανία, οι αρχές έδειξαν τα πρώτα σημάδια εκνευρισμού. Το περπάτημα στο δρόμο θεωρήθηκε από ένα δικαστήριο ως «επικίνδυνη προσβολή της οδικής κυκλοφορίας» και ο ίδιος ο Χάρτμαν οδηγήθηκε σε ψυχιατρείο για λίγες μέρες. Θορυβημένοι οι διώκτες του, επιχείρησαν να του αποδώσουν μειωμένο καταλογισμό, προβάλλοντας μάλιστα ένα παλιό τραύμα στο κεφάλι, από σοβαρό οδικό ατύχημα. Η υπόθεση πήρε διαστάσεις στον Τύπο, και τελικά το ανώτερο δικαστήριο τον δικαίωσε.
Σήμερα ο Μίκαελ Χάρτμαν παραδίδει σεμινάρια σε όλη την Ευρώπη και συμμετέχει σε κάθε σχετική δραστηριότητα. Μεταφέρουμε ορισμένες συμπληρωματικές συμβουλές του Χάρτμαν για ειδικές κατηγορίες πολιτών:
«1. Είναι γνωστό ότι τα αναπηρικά καρότσια είναι τα πρώτα που εμποδίζονται από τα αυτοκίνητα στα πεζοδρόμια. Συνιστάται στους αναπήρους να κυκλοφορούν στη μέση του δρόμου, έχοντας στηριγμένη στο καρότσι τους μια σημαία σε ύψος δύο μέτρων από το έδαφος.
2. Οσοι θέλουν να τρέξουν ή να κάνουν τζόκινγκ είναι καλό να φορούν ένα μεγάλο νούμερο πάνω στην αθλητική τους φόρμα, για παράδειγμα το 1296. Ετσι οι οδηγοί θα νομίζουν ότι πρόκειται για κάποιον που συμμετέχει σε μεγάλη αθλητική διοργάνωση και θα γίνουν προσεκτικότεροι.
3. Οι γονείς μπορούν άφοβα να μεταφέρουν τα παιδικά καροτσάκια στο δρόμο. Οταν περνάω με τον μικρό Σάμουελ τις διαβάσεις με κόκκινο, όλα τα αυτοκίνητα σταματούν. Ούτε ένα δεν κορνάρει. Εξηγώ βέβαια στα παιδιά ότι δεν πρέπει ποτέ να το κάνουν αυτό και μόνα τους.
4. Οι ηλικιωμένοι συμπολίτες μας πρέπει να καθυστερούν όσο γίνεται περισσότερο στις διαβάσεις, έτσι ώστε να συνηθίζουν οι οδηγοί στην ιδέα να περιμένουν.»

Δεν γνωρίζουμε αν οι συμβουλές αυτές είναι κατάλληλες για την Ελλάδα. Είναι γνωστό ότι οι κυκλοφοριακές συνθήκες στην Αθήνα είναι πολύ πιο άγριες απ’ ό,τι στο Μόναχο. Ισως όμως αυτό να διευκολύνει την ανάπτυξη ανάλογων πρωτοβουλιών των απηυδισμένων πολιτών. Στις 18 Ιουνίου διοργανώνεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στην Αθήνα το Συνέδριο των Πόλεων Χωρίς Αυτοκίνητα (Car Free Cities). Πρόκειται για το πανηγυρικό κλείσιμο του προγράμματος En Route II, το οποίο αφορά την ορθολογική χρήση της ενέργειας στις αστικές συγκοινωνίες. Ομως ο ελαφρώς παραπειστικός τίτλος του συνεδρίου είναι ίσως μια ευκαιρία. Μήπως θα ‘πρεπε να κληθεί ο Μίκαελ Χάρτμαν να διδάξει την τεχνική του και στους άμοιρους Αθηναίους;

Η ελπίδα στα μπλόκα των μαθητών

Τα πρόσφατα στοιχεία που δόθηκαν στη δημοσιότητα μιλούν μόνα τους. Η κυριαρχία των αυτοκινήτων στις ελληνικές πόλεις είναι απόλυτη. Η ιλιγγιώδης αύξηση (από 3.180.731 το 1988 σε 5.804.364 μέχρι τον Οκτώβριο του 1998) των πάσης φύσεως οχημάτων στο, επίσης διαρκώς διογκούμενο, οδικό δίκτυο, έμελλε να επιδεινώσει απελπιστικά τη ζωή μας. Μόνο το 1998 σημειώθηκαν 4.556 «επιθέσεις» αυτοκινήτων κατά ανυπεράσπιστων πεζών. Οι νεκροί πεζοί έφτασαν τους 470, οι βαριά τραυματισμένοι τους 782 και οι ελαφρά τους 3.710. Το σύνολο των θυμάτων (νεκροί και ανάπηροι) του «πολιτισμού των Ι.Χ», την τελευταία διετία, προσεγγίζει τον απίστευτο αριθμό των 71.000 ψυχών. Εκτός από τα λόμπι των πετρελαιοειδών, των εισαγωγέων αυτοκινήτων, των φαναρτζήδων, των γκαραζιέρηδων, των παρκοεταιρειών, των εργολάβων δημοσίων έργων και των εμπόρων υγείας, που προφανώς τρίβουν τα χέρια τους από ικανοποίηση, η υπόλοιπη κοινωνία αντιλαμβάνεται σταδιακά το μέγεθος (και το κόστος) της καταστροφής.
Χωρίς ίσως να συνειδητοποιείται απόλυτα από τον καθένα ξεχωριστά, οι καθημερινές μάχες της ασφάλτου (που συχνά μεταφέρονται και στα πεζοδρόμια και στους πεζοδρόμους) επιβαρύνουν υλικά και ψυχολογικά την καθημερινότητά μας. Ο χρόνος μεταφοράς έχει πολλαπλασιαστεί, οι ελεύθεροι χώροι θυσιάζονται συστηματικά υπέρ της διάνοιξης ή της διαπλάτυνσης νέων δρόμων, οι επιφάνειες για πάρκινγκ όλο και μεγαλώνουν, όλο και ακριβαίνουν. Ο περίπατος στα κέντρα -ιδίως- των πόλεων είναι πλέον μια περιπέτεια. Η «επιδότηση» του Ι.Χ, ως αποτέλεσμα και του ευρωπαϊκού μονόδρομου που ακολουθεί η χώρα, με την παράλληλη υπονόμευση των δημόσιων -και των ήπιων- μέσων μεταφοράς, έφεραν τα πράγματα σε αδιέξοδο. Το μποτιλιάρισμα δημιουργεί μια νέα πραγματικότητα που επηρεάζει επιμέρους συσχετισμούς, δημιουργεί νέες αντιθέσεις, βαθαίνει τις υπάρχουσες αντιφάσεις τείνοντας να αλλάξει το συνολικό κοινωνικό και πολιτικό τοπίο. Ηδη, η όποια κινητοποίηση δεν κρίνεται από το περιεχόμενό της αλλά από το πόσο επιβαρύνει τη ροή των αυτοκινήτων. Οι ίδιες οι μερίδες συμφερόντων των αυτοκινητιστών διεκδικώντας τα δικά τους αιτήματα μπλοκάρουν κατά καιρούς τους δρόμους. Ταξιτζήδες, φορτηγατζήδες, ιδιοκτήτες πούλμαν και βυτιοφόρων, οδηγοί λεωφορείων ή ασθενοφόρων, χτυπούν «το σύστημα εκεί που πονάει». Αύριο, με τον νέο Κ.Ο.Κ και την επιστροφή της «ελεγχόμενης στάθμευσης», οι Ι.Χήδες θα ξαναβγούν στο κλαρί. Θα αποκαλύψουν τον ύποπτο ρόλο των παρκοεταιρειών που τους ρουφούν το αίμα και τους στερούν το δικαίωμα να καταλαμβάνουν όπου θέλουν όσο χώρο θέλουν για το κουρσάκι τους που, όπως λένε, είναι το εργαλείο τους. Ακολουθούν, πιθανότατα, οι δικυκλιστές και, γιατί όχι, και τα κούριερ -οι παρίες της αυτοκίνησης. Η κρίση ξεσπά.
Αν εξαιρέσουμε τις σποραδικές διαμαρτυρίες κατοίκων περιοχών που θρήνησαν τα παιδιά τους, θύματα των άνισων μαχών με τα αυτοκίνητα στους δρόμους καρμανιόλες κοντά στα σχολειά τους, οι πεζοί στην Ελλάδα δεν τολμούν να σηκώσουν κεφάλι. Η ανακατάληψη των πόλεων έχει πολύ δρόμο. Κάθε τετραγωνικό μέτρο που θα απελευθερώνεται από τους στόλους των κινητών και ακίνητων λαμαρινών θα κοστίζει πολύ. Η συγκρότηση, σήμερα, πολιτικών συμμαχιών με τέτοιο περιεχόμενο είναι περίπου αδύνατη. Ποιος πολιτικός οργανισμός θα τολμούσε να υιοθετήσει ένα μεταβατικό πρόγραμμα κόντρα στο «δικαίωμα του φτηνού και άφθονου Ι.Χ»; Ποιος πολιτικός θα μπορούσε να εκτρέψει τους πακτωλούς των δημοσίων δαπανών που οδεύουν ακατάπαυστα προς την ασφαλτοποίηση της γης;
Και όμως. Η πρόσφατη αγωνιστική επιλογή των κινητοποιημένων μαθητών, δηλαδή, τα απροειδοποίητα μπλόκα στις κεντρικές αρτηρίες των αστικών συγκροτημάτων, ήταν μια αυθεντική πράξη επαναδιεκδίκησης του χώρου. Αψηφώντας τους θυμωμένους (και επικίνδυνους, όπως αποδείχτηκε) οδηγούς, το σαβουάρ βιβρ των κομμάτων, την ανελέητη επίθεση των ΜΜΕ και πιθανότατα τους καβγάδες των οικογενειών τους, κατέλαβαν το χώμα τους. Αυτό το χώμα που θεωρητικά είναι και δικό τους. Για μπάλα, για χαβαλέ, για βόλτες. Γύρισαν την πλάτη στο αγκομαχητό των μηχανών και των αλλοτριωμένων «βιοπαλαιστών» της γενιάς των γονιών και των παππούδων τους. Δεν τους καιγόταν καρφάκι. Δεν τους ένοιαζε ούτε ο εισαγγελέας, ούτε ο υπουργός Δημόσιας Τάξης. Ούτε οι απειλές, ούτε ο αυστηρός πατερναλιστικός λόγος της εξουσίας (των Ι.Χήδων): «Αυτές τις μέρες», έλεγε στη Βουλή ο κ. Πετσάλνικος (21/1), «είναι ανήλικα παιδιά στους δρόμους. Πρέπει να μαζέψουμε τα παιδιά από τους δρόμους και για έναν άλλο λόγο. Γιατί καθημερινά διατρέχουν κινδύνους μέσα στην ανεμελιά τους και στην απερισκεψία τους (…) Αναλογιστείτε τις ευθύνες απέναντι σ’ αυτή νέα γενιά, απέναντι σ’ αυτά τα παιδιά που παίζουν -γιατί στην κυριολεξία, θα έλεγα σε τελευταία ανάλυση παίζουν- ένα επικίνδυνο παιχνίδι, χωρίς να το καταλαβαίνουν, σκαρφαλώνοντας σε αυτοκίνητα, προπηλακίζοντας οδηγούς». Ποιοι ακριβώς κινδυνεύουν από τα «απερίσκεπτα» παιχνίδια του οδοστρώματος θα το δούμε προσεχώς.

Ο βαδιστής της στέγης

Εκεί προς τα τέλη Ιανουαρίου του 1996 βρέθηκα και πάλι στους δρόμους του Μονάχου. Περπατούσα στο πεζοδρόμιο της Λεοπολντστράσε που έχει πλάτος πέντε μέτρων και άλλα δύο μέτρα παρτέρι, όταν μπροστά μου βρέθηκαν ξαφνικά τρία αυτοκίνητα. Το πρώτο ήταν ένα Φορντ της περασμένης δεκαετίας -ή εν πάση περιπτώσει κάτι παρόμοιο- και το δεύτερο ένα περιπολικό, μέσα στο οποίο διέκρινα δύο αστυνομικούς, έναν άντρα και μια γυναίκα. Το τρίτο ήταν ένα επαγγελματικό φορτηγάκι.
Και τα τρία μείωναν κατά δυόμισι τουλάχιστον μέτρα το πλάτος του πεζοδρομίου, το εξαφάνιζαν δηλαδή κατά 50%! Το Φορντ ήταν εύκολο να το περπατήσω: ένα πρώτο βήμα στο πλαίσιο του καπό, το δεύτερο στη μέση, το τρίτο στην άκρη του φτερού, ένα σημείο που έχει πάχος τριών περίπου εκατοστών και είναι ιδιαίτερα σκληρό! Είκοσι μέτρα παραπέρα βρισκόταν το περιπολικό και ακριβώς δίπλα του το φορτηγάκι. Τη στιγμή εκείνη, απ’ ό,τι είδα, οι αστυνομικοί έκοβαν κλήση στον οδηγό του επαγγελματικού για παράνομη στάθμευση. Το γυαλιστερό ασπροπράσινο καπό του περιπολικού ήταν ακόμη υγρό από το ψιλόβροχο που είχε ρίξει πριν από λίγο. Είδα πάνω του τις στάλες της βροχής και σκέφτηκα πως ο κίνδυνος να γλιστρήσω ήταν μάλλον ελάχιστος.
Αλλά γλίστρησα. Με το ένα πόδι στη ρόδα για να ανέβω στο καπό, έχασα τον έλεγχο του αριστερού ποδιού και πάτησα στην κατά ένα πόντο υψωμένη άκρη του καπό. Ηταν σίγουρο ότι προκλήθηκε κάποιο βαθούλωμα. Προσπάθησα να ξαναβρώ την ισορροπία μου και συνέχισα: δύο κοφτά βήματα πάνω στο καπό και ύστερα στο φτερό και από εκεί πάλι κάτω, σε μια γωνία 45 μοιρών από την αρχική μου κατεύθυνση.
Οι αστυνομικοί ήταν ήδη δίπλα μου, με έσπρωχναν προς τον τοίχο: «Τα στοιχεία σου! Γρήγορα!». «Αυτά είναι;». «Μάλιστα». Μέσα σε τρία δευτερόλεπτα με είχαν μπουζουριάσει και με έψαχναν για όπλα. Τους εξήγησα ότι γλίστρησα κατά λάθος, και ότι θα έπρεπε να αποδείξουν ότι είχα διαπράξει φθορά ξένης ιδιοκτησίας εξ αμελείας. Αυτό σήμαινε ότι δεν ήταν δυνατό να κερδίσουν την καταδίκη μου από το δικαστήριο και ότι η ιδιωτική μου ασφάλιση θα αναλάμβανε την επανόρθωση της ζημιάς τους.
Οι δύο αστυνομικοί υπάλληλοι έλεγξαν πρώτα καλά την BMW τους, ύστερα το Φορντ που βρισκόταν είκοσι μέτρα μακριά, γιατί στο μεταξύ τους είχα προφανώς ενημερώσει για τις προηγούμενες κινήσεις μου. Η λακκούβα στο καπό του περιπολικού ήταν προφανώς το μοναδικό πρόβλημα που μπορούσαν να εντοπίσουν. Παρ’ όλα αυτά με οδήγησαν στο αστυνομικό τμήμα όπου έδωσα κατάθεση και στη συνέχεια μπόρεσα να φύγω. Τρελός δεν ήμουν, δεν είχα αδιαφορήσει συνειδητά για την κρατική ιδιοκτησία, δεν είχα επιτεθεί ή εξυβρίσει τα όργανα. Δεν μπορούσαν να στοιχειοθετήσουν σε βάρος μου το παραμικρό.
Είχαν πια καταλάβει περί τίνος πρόκειται και η θέση μου ως προς φθορά ξένης ιδιοκτησίας εξ αμελείας ήταν επίσης σαφής: Επιτρέπεται άραγε ένα αυτοκίνητο της αστυνομίας να σταθμεύει κατά τον ίδιο ακριβώς τρόπο με τον οποίο έχει προηγουμένως σταθμεύσει το αυτοκίνητο που θα δεχθεί για το λόγο αυτό κλήση; Δεν θα όφειλε η αστυνομία να λειτουργεί ως πρότυπο για τους πολίτες; Και δεν μπορούσαν στη συγκεκριμένη περίπτωση οι αστυνομικοί να σταματήσουν προσωρινά το αυτοκίνητό τους στο δρόμο ή στον ειδικό χώρο στάθμευσης που υπήρχε εκεί κοντά;
Ενιωθα μεγάλη χαρά που για όλα αυτά θα συζητούσαμε στο δικαστήριο…

(Απόσπασμα από την Αυτοβιογραφία του Μίκαελ Χάρτμαν).

ΣΤΟ ΟΡΙΟ

ΡΕΚΟΡ. Μισό εκατομμύριο άνθρωποι σκοτώνονται κάθε χρόνο σε αυτοκινητικά δυστυχήματα. Στον τραγικό απολογισμό, οι λεγόμενες αναπτυσσόμενες χώρες διαθέτουν ασφαλώς τα πρωτεία: από αυτές προέρχεται το 70% των θυμάτων. Ακόμη πιο τραγική είναι η σύνθεση των νεκρών: Το δύο τρίτα των θυμάτων είναι πεζοί και από αυτούς το ένα τρίτο παιδιά.

ΑΡΙΘΜΟΙ. Οι τελευταίες αμερικανικές στατιστικές για τα δυστυχήματα με θύματα πεζούς και ποδηλάτες δείχνουν ότι σε πόλεις όπως η Μέμφις, η Νάσβιλ, το Ντιτρόιτ και το Ντάλας ανά 100.000 κατοίκους αναλογούν είκοσι θάνατοι πεζών ή ποδηλατών. Σαφώς μικρότερα είναι τα ποσοστά θανάτων σε πόλεις όπως η Νέα Υόρκη και η Βοστόνη. Υπολογίζεται ότι κάθε χρόνο, στις ΗΠΑ σκοτώνονται 40.000 άνθρωποι σε αυτοκινητικά δυστυχήματα.

ΠΕΚΙΝΟ. Η εικόνα του Πεκίνου ως παράδεισου των ποδηλατών είναι μάλλον παραπλανητική. Τα αυτοκίνητα έχουν και εκεί τον πρώτο λόγο, τραυματίζοντας χωρίς πολλές τύψεις κάθε ποδηλάτη που θα βρεθεί στο δρόμο τους. Πρόσφατα, μια μεγάλη αρτηρία, η λεωφόρος Χιζού, έκλεισε οριστικά για τα ποδήλατα, ώστε να μην παρενοχλούν καθόλου την κυκλοφορία των αυτοκινήτων.

ΠΟΔΗΛΑΤΗΣ. Από επιστολή διαμαρτυρίας του αμερικανού ποδηλάτη Ρίτσαρντ Εβανς: «Λέγεται ότι τα νέα αυτοκίνητα είναι περισσότερο ασφαλή. Αλλά τα κρας τεστ δεν περιλαμβάνουν συνήθως σύγκρουση με ποδηλάτη. Γιατί από τη δική μας πλευρά, όπως και από την πλευρά των πεζών, τα νέα αυτά αυτοκίνητα είναι ακόμη πιο επικίνδυνα: οι οδηγοί τους νιώθουν πιο σίγουροι και οδηγούν εξαιρετικά ριψοκίνδυνα. Το σύστημα ABS και οι αερόσακοι τους κάνουν ατρόμητους. Τι γίνεται όμως με το ποδήλατό μου κι εμένα ή με τη γιαγιά μου που πηγαίνει για ψώνια; Πότε νομοθέτες και αυτοκινητοβιομήχανοι θα ασχοληθούν και με δική μας ασφάλεια; Πραγματική ασφάλεια των δρόμων θα επιτευχθεί μόνο όταν το όριο κατέβει στα 20 μίλια την ώρα σε όλες τις κατοικημένες περιοχές. Πρέπει ακόμη να τοποθετηθούν στα αυτοκίνητα μηχανήματα περιορισμού της ταχύτητας, γιατί αλλιώς οι οδηγοί δεν πρόκειται να συμμορφωθούν, όπως δεν συμμορφώνονται σήμερα με το όριο των 30 μιλίων».

ΦΤΗΝΙΑ. Φαινόμενο των καιρών. Ολο και περισσότερο τα ελληνικά ΜΜΕ ασχολούνται με τα «προβλήματα των ΙΧήδων». Για ευνόητους λόγους τα ρεπορτάζ και οι ειδήσεις γράφονται από τη σκοπιά του «πολιτισμού» της αυτοκινούμενης λαμαρίνας. Οποτε λείπουν οι λοιπές «ειδήσεις» υψηλής εμπορικότητας, τα θέματα των αυτοκινήτων έρχονται στην πρώτη θέση της ειδησεογραφίας. Η εφημερίδα «Απογευματινή», π.χ, συστηματικά τα τελευταία χρόνια, έχει αφιερώσει δεκάδες πρωτοσέλιδα για το πώς και πόσο φτηναίνουν τα Ι.Χ (δηλ. Πάρε κόσμε). Πρόσφατα, και με αφορμή, την επικείμενη επιστροφή των συστημάτων «ελεγχόμενης στάθμευσης», ο αντιπολιτευόμενος, ιδίως, Τύπος ξεκινά εκστρατεία υπέρ των διωκομένων οδηγών. «Καταιγίδα κλήσεων για στάθμευση στην Αττική», αποκαλύπτει ο «Ελ. Τύπος», (4.2.), καταγγέλλοντας την ανάλγητη κυβέρνηση. Ο λαϊκισμός δεν έχει όρια: «Γίνονται μεθοδικές κινήσεις από την κυβέρνηση, με μοχλό πίεσης την Τροχαία, προκειμένου να επαναφέρει τις παρκοεταιρείες. Η Τροχαία το τελευταίο τρίμηνο έχει εξαντλήσει όλη την αυστηρότητά της απέναντι στους οδηγούς κόβοντας τέσσερις φορές περισσότερες κλήσεις, ειδικά για παρκάρισμα, σε σχέση με πέρυσι».

ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ. Στις πίσω σελίδες βρίσκονται οι ειδήσεις που αμφισβητούν την ασυδοσία των αυτοκινήτων. Το αντάρτικο ωστόσο της νεολαίας υπάρχει. Ενα παλαιότερο δραματικό γεγονός από τη Θεσσαλονίκη είναι ενδεικτικό: «Κατέβηκαν προχτές στο δρόμο να διαμαρτυρηθούν γιατί λείπουν στοιχειώδη μέτρα ασφαλείας και διευκόλυνσης της πρόσβασης προς το σχολείο τους οι μαθητές του ΤΕΛ Σταυρούπολης, αλλά τους κόστισε ακριβά με το σοβαρότατο τραυματισμό της συμμαθήτριάς τους Καλλιόπης Τσίπλα, 17 χρόνων, από διερχόμενο Ι.Χ. Στο δυστύχημα που έγινε στην οδό προς Λαγκαδά, όπου είχαν διακόψει επί μια ώρα την κυκλοφορία, σκοτώθηκε μία γυναίκα, αγνώστων στοιχείων, προσπαθώντας να σώσει την 17χρονη» (14.1.95).

ΔΙΑΒΑΣΤΕ

Michael Hartmann «Der AutoGeher» (εκδόσεις Unrast, Muenster 1998). Η αυτοβιογραφία του Γερμανού «βαδιστή των αυτοκινήτων», ο οποίος έχει κηρύξει τη δική του «βελούδινη επανάσταση» κατά των οχημάτων. Μια αυθόρμητη και φρέσκια απάντηση στην κουλτούρα της μαζικής επικράτησης των μηχανών στην πόλη και της κατάργησης των πεζοδρομίων.

Carwalking & Streetwalking (http://ourworld.compuserve.com/homepages/matthiash/). Η σελίδα στο Ιντερνετ ενός υποστηρικτή του Χάρτμαν περιλαμβάνει ενδιαφέρουσες διευθύνσεις για άλλες σχετικές πρωτοβουλίες πολιτών εναντίον των αυτοκινήτων στην πόλη.

Jason Montgomery «Auto Addiction» (περ. Auto Free Times, τεύχος 13). Οδηγίες για την απεξάρτηση όσων πάσχουν από την ασθένεια της εποχής, την αυτοκινητοεξάρτηση.

Auto Free Times (http://tidepool.com). Τριμηνιαίο περιοδικό προσανατολισμένο στην οικολογική και κοινωνική κριτική του αυτοκινήτου. Εκδίδεται από τη μη κερδοσκοπική οργάνωση Alliance for e Paving Moratorium. Δεν αποφεύγει τη συντηρητική επιχειρηματολογία.

ΔΕΙΤΕ

«Der Autofeind» του Μίκαελ Χάρτμαν (1995). Ερασιτεχνικό ντοκιμαντέρ με σκηνές από τις επιδόσεις του ίδιου του Χάρτμαν στην ανάβαση αυτοκινήτων. Η ταινία αυτή προβάλλεται σε όλα τα σεμινάρια του Γερμανού ακτιβιστή, για να πληροφορηθούν οι αμύητοι την τεχνική να περπατάς πάνω στα αυτοκίνητα χωρίς να τα καταστρέφεις. Οποιος ενδιαφέρεται μπορεί να απευθυνθεί στον ίδιο τον δημιουργό: Michael Hartmann, Hohenzollernstr. 56, 80801 Muenchen, Deutschland.

«Γουηκ Εντ» (Week End) του Ζαν Λικ Γκοντάρ (1967). Ο κανιβαλικός «πολιτισμός του Ι.Χ.» αποτυπωμένος σαρκαστικά από το τρομερό παιδί της νουβέλ βαγκ, σε μια ταινία που θεωρήθηκε ηθικός αυτουργός της μαζικής πυρπόλησης αυτοκινήτων κατά τη φοιτητική εξέγερση του επόμενου Μάη.

«Ο κ. Υλό στο χάος της κυκλοφορίας» (Trafic) του Ζακ Τατί (1970). Παρεμφερής κριτική του εποχούμενου μικροαστισμού, δοσμένη με τη μορφή μιας άτυπα βουβής ταινίας μεγάλου μήκους.

(Σημείωση Διαγόρα: επενέβηκα στο άρθρο για να διορθώσω τη διεύθυνση του matthiash, η οποία βέβαια δεν δούλευε με 3 ‘t’ στη σειρά.)

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: